समसामयिक जानकारी - 2083
लोकसेवा लेखनसीप कसरी तयारी गर्ने ?
महत्वपूर्ण प्रश्नोत्तर
प्रतियोगितात्मक परीक्षा तथा लोकसेवा तयारीका लागि सङ्कलित अध्ययन सामग्री
01
सन् 2026 को नोबेल शान्ति पुरस्कार कसलाई प्रदान गरियो?
उत्तर
नाभनेथेम (नाभी) पिल्ले, दक्षिण अफ्रिका।
02
अन्तरव्यवस्थापिका सङ्घ (IPU) को 153औँ महासभा कहिले र कहाँ आयोजना भयो?
उत्तर
अक्टोबर 5–9, 2026, आरुसा, तान्जानिया।
- नेपालको प्रतिनिधित्व : सभामुख डीपी अर्याल।
- नेपालले भोटेकोशी बाढीसम्बन्धी विषयलाई आकस्मिक प्रस्तावका रूपमा प्रस्तुत गरेको।
- प्रस्तावले आवश्यक दुई तिहाइभन्दा बढी समर्थन प्राप्त गरेको।
- जलवायु परिवर्तन, पूर्वसूचना प्रणाली र सीमापार सहकार्यबारे छलफल भएको।
03
विश्व हुलाक दिवस कहिले मनाइन्छ?
उत्तर
अक्टोबर 9।
- 2026 को नारा : One Postal Network, Infinite Possibilities।
- विश्व हुलाक सङ्घ (UPU) स्थापना : अक्टोबर 9, 1874।
- नेपालमा औपचारिक हुलाक सेवा सुरु : विसं 1935।
- नेपाल UPU को सदस्य बनेको : अक्टोबर 11, 1956।
04
भारतीय अभिनेता नाना पाटेकरको निधन कहिले भयो?
उत्तर
अक्टोबर 8, 2026 (प्रदत्त सामग्रीअनुसार)।
- जन्म : जनवरी 1, 1951, महाराष्ट्र।
- पहिलो चलचित्र : गमन (1979)।
- चर्चित चलचित्र : परिन्दा, क्रान्तिवीर, तिरङ्गा, वेलकम र नटसम्राट्।
- सम्मान : पद्मश्री, सन् 2013।
05
बुढीगण्डकी नदीमा ठूलो बाढी कहिले आएको थियो?
उत्तर
विसं 2083 असोज 25 गते।
- चुमनुब्री क्षेत्रमा पहिरोले नदी थुनिएपछि बाँध फुटेर बाढी आएको।
- चुमनुब्री र धार्चे गाउँपालिका बढी प्रभावित।
- घर तथा पक्की र झोलुङ्गे पुलमा क्षति पुगेको।
06
सोचाइ, बोलाइ र गराइमा एकरूपता भए मात्र खुसी प्राप्त हुन्छ भन्ने विचार कसको हो?
उत्तर
महात्मा गान्धी।
07
कोशी प्रदेशमा नेपालीबाहेक कति भाषालाई सरकारी कामकाजको मान्यता दिइएको छ?
उत्तर
13 वटा।
- मैथिली, लिम्बू, थारू, तामाङ, मगर, बान्तावा, उर्दू, राजवंशी, राई, नेवार, चाम्लिङ, शेर्पा र सान्थाली।
08
एसिया प्रशान्त आर्थिक सहयोग (APEC) को स्थापना कहिले भएको हो?
उत्तर
सन् 1989।
- प्रधान कार्यालय : सिङ्गापुर।
- पहिलो सम्मेलन : सन् 1989, अस्ट्रेलिया।
09
नेपालमा सरकारी कागजातमा मितिसँगै तिथि र बार लेख्ने प्रचलन कहिलेसम्म कायम थियो?
उत्तर
विसं 1961 माघसम्म।
10
विश्वकै पहिलो Pre-6G परीक्षण सञ्जाल सञ्चालनमा ल्याउने देश कुन हो?
उत्तर
चीन (अप्रिल 2026)।
मुख्य विशेषता
- फाइभजीभन्दा 10 गुणासम्म बढी क्षमता हुने लक्ष्य।
- उच्च ब्यान्डविथ र न्यून विलम्ब।
- कृत्रिम बौद्धिकता (AI) को एकीकरण।
- लामो दूरीको सञ्चार कभरेज।
परीक्षणका प्रमुख क्षेत्र
- होलोग्राफिक सञ्चार।
- रोबोटिक्स तथा एम्बेडेड इन्टेलिजेन्स।
- औद्योगिक उत्पादन।
- न्यून उचाइमा निरीक्षण प्रविधि।
11
G2G अवधारणा कुन क्षेत्रसँग सम्बन्धित छ?
उत्तर
वैदेशिक रोजगार।
12
आर्थिक स्थितिपत्र 2083 कहिले सार्वजनिक गरिएको हो?
उत्तर
विसं 2083 वैशाख 14 गते।
- सार्वजनिक गर्ने : अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले।
13
कर्मचारीको योग्यता, क्षमता र कार्यसम्पादनका आधारमा सरुवा तथा पदस्थापन गर्ने प्रणालीलाई के भनिन्छ?
उत्तर
मेरिटमा आधारित सरुवा तथा पदस्थापन (Merit-Based Transfer and Placement)।
- आधार : योग्यता, अनुभव, दक्षता र कार्यसम्पादन।
- उद्देश्य : राजनीतिक पहुँच, दबाब तथा पक्षपातभन्दा योग्यतालाई प्राथमिकता दिनु।
14
आर्थिक स्थितिपत्र 2083 अनुसार नेपालको GDP मा कृषिक्षेत्रको योगदान कति छ?
उत्तर
25.2 प्रतिशत।
GDP मा क्षेत्रगत योगदान
- कृषि : 25.2 प्रतिशत।
- सेवा : 62 प्रतिशत।
- उद्योग : 12.8 प्रतिशत।
- विद्युत् उत्पादन क्षमता : 3,380 मेगावाट।
- विप्रेषणको योगदान : 27.4 प्रतिशत।
सरकारका आर्थिक लक्ष्य
- प्रतिव्यक्ति आय : 3,000 अमेरिकी डलर पुर्याउने।
- अर्थतन्त्रको आकार : 100 अर्ब डलरनजिक पुर्याउने।
- विद्युत् उत्पादन : पाँच वर्षमा 15 हजार मेगावाट।
- आर्थिक वृद्धि : औसत 7 प्रतिशत।
आरोग्य पर्यटनका प्रमुख जानकारी
- प्रमाणपत्रका तह : कांस्य, रजत र स्वर्ण।
- सन् 2030 सम्म आरोग्य पर्यटक 11 प्रतिशतले बढाउने लक्ष्य।
- पर्यटक सन्तुष्टि : 10 मा 8.5 भन्दा माथि।
- दुई हजार जनशक्तिलाई तालिम दिने लक्ष्य।
- प्रस्तावित परियोजना : पोखरा वा काठमाडौंमा रिट्रिट, लुम्बिनीमा आरोग्य ग्राम तथा बुटिक हिल स्टेसन।
15
दसौँ NewBiz Conclave and Business Excellence Awards–2026 मा Best Managed Commercial Bank of the Year को सम्मान कुन बैङ्कले प्राप्त गर्यो?
उत्तर
एभरेस्ट बैङ्क।
अन्य प्रमुख सम्मान
| सम्मानको विधा | प्राप्तकर्ता |
|---|---|
| Lifetime Achievement in Business Leadership | हरिप्रसाद पाण्डे |
| Best Managed IT Company | कोडअभातार टेक |
| Coffee Industry Leadership | हिमालयन जाभा |
| Hospitality Excellence | सिद्धार्थ बिजनेस ग्रुप |
| Best Managed Commercial Bank | एभरेस्ट बैङ्क |
| Best Digital Financial Services | ग्लोबल आइएमई बैङ्क |
| Best Managed Development Bank | गरिमा विकास बैङ्क |
| Best Managed Finance Company | मञ्जुश्री फाइनान्स |
| Best General Insurance | नेपाल इन्स्योरेन्स |
| Best Life Insurance | रिलायबल नेपाल लाइफ |